Elli yıl önce, 22 Ekim 1976'da, Sex Pistols'ın çıkışından bir ay önce, The Damned bir İngiliz grubunun ilk punk teklisi olan "New Rose"u yayınladı. Yıldönümünü kutlamak için Radio X Classic Rock, punk çağının 25 önemli teklisini seçti: 45'lik plaklar aracılığıyla anlatılan bu hikaye , punk'ın provokasyonunu ve kuralları alt üst etme arzusunu özetliyor. The Clash'ten Ramones'a , Buzzcocks'tan X -Ray Spex'e kadar uzanan seçki, Television , Talking Heads ve Devo ile new wave ve art punk'ın alanlarına da değinerek , bu devrimin açtığı yolların ne kadar çeşitli olduğunu gösteriyor.
7 Kasım 2016'da Los Angeles'ta yaşamını yitirmiş Leonard Cohen'in boşluğu çok büyük. Far Out dergisi, albümlerini en kötüden en iyiye doğru sıralayarak Cohen'e saygı duruşunda bulunmayı denedi. Leonard Cohen, "Müzik, çoğu insanın duygusal yaşamıdır" derdi. Far Out'un hatırlattığı gibi, yirminci yüzyıl müziğinin ve yeni milenyumun ilk on yıllarının en önemli figürlerinden Kanadalı şarkıcı-söz yazarı, şair ve romancı, bu inancı aynı yoğunlukta somutlaştıran çok az sanatçıdan biri. Sanatsal mirası aşkı, maneviyatı, arzuyu, yalnızlığı ve ölümü eşsiz bir hassasiyetle ele alabilen olağanüstü derinlikteki yazılarıyla ayrılmaz bir şekilde bağlantılı...
Kökenleri Mississippi Deltası'ndan İngiltere'nin Dartford kentine ve ötesine uzanan blues, İngiliz rock müziğinde devrim yarattıktan sonra tamamen yeni bir biçimde Amerika Birleşik Devletleri'ne geri dönmüştü. Classic Rock dergisi, Paul Henderson, Hugh Fielder, Geoff Barton, Scott Rowley ve Siân Llewellyn tarafından derlenen bir listede, bu dönüşüme en çok katkıda bulunan 30 albümü seçti.
Roger Waters'ın en iyi "politik" şarkıları hangileri ? Ultimate Classic Rock dergisi İngiliz müzisyenin bu türdeki en iyi bestelerinin sıralamasını derledi. Waters tam bir politik şarkı yazarı olmadı. Nitekim, UCR'nin hatırlattığı gibi, Pink Floyd için yaptığı ilk besteler "her şeyden önce etrafımızdaki doğal dünyaya dair fanteziye yöneliyordu: 'Ancak 1970'lerde ortaya çıkışını belirleyen, 1973'teki The Dark Side of the Moon ve 1975'teki Wish You Were Here ile başlayan yaşam, delilik, ölüm ve Syd Barrett üzerine yansımalardan sonra bir şeyler değişti. Pink Floyd'un sonraki üç albümünde Waters, bizi birleştiren çatışmaların tarihini araştırdı, kendi acısıyla yüzleşti ve öfkesine serbestçe yer verdi. Çok az çatışmadan kaçındı,' diye hatırlatıyor dergi.
Amerikan müzik dergisi Consequence, zor bir işe girişerek bütün zamanların en iyi 100 grubunu belirlemeye çalıştı. Consequence'ın yayın yönetmeni Wren Graves, giriş yazısında şöyle dedi: 'İnsanlar sosyal varlıklardır ve grup, icat ettiğimiz en zekice kolektif ifade biçimlerinden biridir. Bir grup halindeyken iletişim kurmaya çalışırız ve çoğu zaman başarısız oluruz, tökezleriz ve yenilikler yaparız. Ve biraz şansla, görünmez bir şeyi yaratmayı başarırız: bir kimya, bir varlık, tek başımıza olduğumuzda ortaya çıkmayan bir hayalet. Daha önce Consequence, bütün zamanların en büyük performans sanatçılarını derlemek için iki yüzden fazla sanatçı ve müzisyeni modern müzik tarihinin en ikonik şarkıcılarını, gitaristleri, basçıları ve davulcuları olarak teker teker incelemişti. Bu yeni sıralamayla, 16 Grammy ödüllü ve Rock and Roll Hall of Fame'e kabul edilmiş birçok müzisyen de dahil olmak üzere 70'ten fazla sanatçının katkılarıyla en büyük 100 grubu saptadık.'
1970'ler, King Crimson grubu için özellikle çalkantılı bir dönemdi; sürekli kadro değişiklikleri, iç gerilimler ve radikal müzikal dönüşümlerle dolu bu dönem, Robert Fripp'in 1974'te " Red " albümünün tamamlanmasının ardından grubu dağıtma kararına kadar sürdü. Ancak, on yılın başından geçen sadece beş yıl içinde, İngiliz grup altı albüm yayınlamayı başarmış, olağanüstü zengin bir katalog oluşturmuş ve progresif rock tarihine silinmez bir iz bırakmıştı.
Başarılarının büyük kısmını, dinleyicilerin hafızasına şarkının adını kazıyabilen karşı konulmaz bir nakarata borçlu olan şarkılar vardır. Bir de tamamen farklı bir yol izleyen, baştan sona ismindeki kelimeleri hiç söylemeden gerçek klasiklere dönüşen şarkılar. Bu seçim bazen kasıtlıdır, bazen de kendiliğinden gelen sezgi, kelime oyunları, kültürel göndermeler veya son dakika fikir değişikliklerinin sonucudur. Rock müzikte bu özellik, tarihin en gizemli ve büyüleyici şarkı adlarından bazılarını ortaya çıkarmıştır.
1990'lar, İngiliz müzik tarihinin en verimli ve devrimci dönemlerinden biri. 'Alternatif Rock'ın yeraltından listeleri fethettiği, 'Britpop'un yeni nesil grupları kitle fenomeni haline getirdiği ve elektronik müziğin popüler müziğin sınırlarını yeniden çizmeye yardımcı olduğu bir on yıl. Kronolojik sırayla 90'ların en iyi 25 İngiliz çıkış albümü:
“Müzik, var olan en büyük sanat formudur. İnsanlar müziği farklı nedenlerle dinler ve farklı amaçlara hizmet eder. En iyi şarkılar, size bir şeyler hissettiren şarkılardır.” Far Out dergisinin aktardığına göre Eddie Vedder'ın bu sözleri, Pearl Jam'in otuz yıllık kariyeri boyunca izlediği felsefeyi mükemmel bir şekilde özetliyor. Far Out'un hatırlattığı gibi, Pasifik Kuzeybatı sahnesinden çıkan Pearl Jam, Vedder'ın eşsiz sesi ve duygusal yoğunluğu, sosyal gerilimi ve gitar gücünü birleştiren şarkı yazarlığıyla desteklenen alternatif rock'a özgün yaklaşımları sayesinde hızla küresel bir fenomen haline geldi.
İyi bir başlangıç, işin yarısıdır. Bu eski söz, müzikte de geçerli tabii. Çoğu zaman, harika açılış parçası bir albümün kaderini belirlemiştir. Bu nedenle, Ultimate Classic Rock dergisi, tarihi rock albümlerinin büyüklüğüne önemli ölçüde katkıda bulunan 40 parçayı sıraladı. İlk izlenimler önemlidir, hem de çok. Dikkat sürelerinin giderek kısaldığı bir çağda, sanatçılar her zaman anlatılarını sakin şekilde geliştirme lüksüne sahip değil, dolayısıyla birçok klasik albümün en iyi şarkılarından biriyle başlaması tesadüf değil. Beatles'tan Led Zeppelin'e , U2'den Nirvana'ya kadar rock tarihinin tamamı harika açılış parçalarıyla dolu. İster bir konsept albümün girişi olsun , ister klasikleşmeye aday bir tekli, ilk parça sadece albümün havasını ve temposunu belirlemekle kalmaz, müzikseveri sonraki kırk dakika boyunca dinlemeye ikna etmede de belirleyici olabilir. İşte Ultimate Classic Rock'a göre bütün zamanların en iyi 40 "açılış parçası.
Biz Barış Manço, Fikret Kızılok, Cem Karaca, Erkin Koray'ı yitirdik ama Batı'nın rock yıldızları ilerlemiş yaşlarına karşın inatla yola devam ediyor. 2026'da bu isimler kaç yaşına geldi? İşte liste:
1979 rock tarihinin birden hız kazandığı yıllardan biri. Her şeyden önce bir geçiş dönemi. 70'lerde doğan birçok büyük grup devrimlere başlarken klasikçiler de yerlerini korumayı başarıyor. Radyo X dergisi de yıllar sonra klasik rockçuların 1979 tarihli en iyi albümlerini sıralıyor:
Üflemeli çalgılar rock şarkılarında her zaman hayati bir unsur değil. Ancak çoğu zaman, farkı yaratan da onlar. Ultimate Classic Rock dergisi, "En İyi 35 Üflemeli Rock Şarkısı" başlıklı yeni bir sıralama ile onları onurlandırmaya karar verdi. Kriterler oldukça katı: "Sadece rock sanatçıları dikkate alındı, böylece R&B dışlandı ve her şarkıda en az iki üflemeli çalgı bulunması gerekiyor." Kısacası, bir saksafon solosu ile müdahalesi yeterli değil, burada üflemeli çalgıların müziğe daha fazla güç katabilecek gerçek bir bölüm olarak işlev görmesi gerekiyor.
Kasım ayında çıkacak " Carnaval De Luz " albümüyle müzik endüstrisine dönecek U2 grubunun albümlerini Louder dergisi kötüden iyiye sıraladı. Louder dergisi İrlandalı gruba bir yazı ayırarak Bono ve arkadaşlarının her zaman rock tarihinin en tartışmalı gruplarından biri olduğunu, Bono'nun etkileyici kişiliğiyle 'stadyum rock'ının en gösterişli ve abartılı yüzünü temsil ettiğini; ruhani ve tutkulu şarkı sözlerini evrensel bir dile dönüştürebilen, büyük bir kitleye ulaşan ve kendi tarzlarını değiştirme arzusundan ödün vermeyen Dublinli dört okul arkadaşının 50 yılı başarılı devirdiğini belirtti. İşte Louder'a göre U2 albümlerinin "en kötüden en iyiye" sıralaması:
Progressive rock şarkılarının alışılmadık uzunluklara ulaşabileceği bilinen bir durum. 2025 yılında Loudwire dergisi, Genesis'in "Supper's Ready" ve Spock's Beard'ın "The Great Nothing" gibi anıtsal eserleri de içeren, 20 dakikayı aşan en iyi beş progressive bestesinin listesini derlemişti. Ancak, bu sürenin iki, üç hatta dört katı uzunluğunda düzinelerce beste var. Bu nedenle müzik dergisi, bu kez yarım saati aşan şarkıları inceleyerek daha da ileri gitti.
Radio X internet dergisi, alternatif rock için önemli yıllardan 1993'e gidip dönemin en iyi 25 albümünü sıraladı:
“Gelecek şimdi ve bunu kanıtlayacak bir dizi klasik rock şarkımız var.” Ultimate Classic Rock dergisi “Geleceği öngören 15 klasik rock şarkısı”nı böyle tanıtıyor. Ultimate Classic Rock şunları vurguluyor: “Çeşitli sanatçılar fütüristik şarkı sözleri yazdılar ve tahminlerinin on yıllar sonra gerçekleştiğini gördüler. Styx , Pink Floyd , The Who ve Jimi Hendrix gibi bu grupların elinde bir sihirli lamba yoktu. Bunun yerine, çevrelerindeki sosyal ve kültürel manzarayı gözlemleyerek, işlerin zaman içinde nasıl gelişebileceğini hayal ettiler. Peki bu klasik rock sanatçıları geleceği nasıl öngördüler? Tek kelimeyle: karanlık bir şekilde…
21. yüzyılın başlangıcından itibaren progressive rock hiç ummadık ölçüde popülerlik kazanmış durumda. Loudwire dergisi 2000'lerde bu cenahta üretilmiş en iyi albümleri tarihe not düşüyor:
1970'ler ABD'si, büyük ütopyalarla dolu olduğu kadar, tüm bir dönemin masumiyetinin kaybını işaret eden kolektif travmalarla da doluydu. Utopik vaatleri yok olmuş, yerini Vietnam Savaşı'nın, Watergate skandalının ve şiddetli bir ekonomik krizin sert gerçekleri almıştı. Bu ortamda müzik de değişti: 1960'ların akustik sıcaklığı, giderek kendi içinde çelişkiye düşen bir ülkenin yansıması olarak, bozuk ve gergin seslere yerini bırakmıştı. BBC Classical Music adlı çevrimiçi dergi, 1970'ler Amerikası'nın karanlık tarafını ortaya koyan 17 şarkılık bir liste derledi:
House of Rock sitesi, izleyicileri arasında anket düzenleyerek bütün zamanların en iyi rock gruplarını sıraladı. Bazı okurlar, yarıştırmanın rock müziğin ruhuna aykırı oluğunu iddia ederek oylamaya katılmadı:
Müzik listelerinde Mabelmatiz ‘Ha Leylim’le birinci, Edis ‘Duman’la ikinci, Melike Şahin ‘Ölmem Ölemem’le üçüncü oldu.
Türkiye´nin büyük kentlerinde yayında olan radyo kanallarının geniş listesi
Şarkıları ve ilginç sahne şovuyla kısa sürede geniş hayran kitlesine ulaşan Manifest grubu, İngilizce şarkısı “TRALALA”yı Hypers Music etiketiyle yayınladı. Londra’da çekilen klip de şarkıyla birlikte izleyiciyle buluştu. Grubun ilk İngilizce şarkısı TRALALA Manifest’in Türkiye dışındaki dinleyicilere ulaşma hedefinin büyük adımlarından biri.
U2 grubu 13 Kasım'da Island Records etiketiyle yeni albümüne son rötuşlarını veriyor. İrlandalı grubun on beşinci stüdyo albümü olacak "Carnaval De Luz" 2017'deki " Songs of Experience " albümünden bu yana tamamen orijinal şarkılardan oluşan ilk albümleri olacak . Albümden önce, "Silencio" adlı yeni tekliyi çıkaran U2, 25 Eylül 2026 tarihinde ellinci kuruluşlarını kutluyor.
Çelik’in 1995 yılında yayımlanan Benimle Kal albümü, yıllar sonra plak formatında çıktı. Albümde “Nazına Ölüyorum”, “Benimle Kal”, “Sevemem”, “Hercai”, “Sevdalı Çiçek”, “Kanım Kaynadı”, “Afedersin”, “Yapmazsın”, “Dilberim” ve “Atam” olmak üzere toplam 10 şarkı yer alıyor. Çelik hayranları ve plak koleksiyonerleri için hazırlanan bu özel baskı , 90’lardan bugüne uzanan bir müzik hikayesini de bir araya getiriyor.
1970’lere bir adım kala pop pazarına düşmüş müthiş bir parça Brüksel çıkışlı Belçikalı grup Wallace Collection’ın Daydream’i. Grup üyeleri Sylvain Vanholme (gitar, vokal) ile Raymond Vincent (keman) tarafından bestelenmiş Daydream çok kısa sürede Avrupa çapında hit oluyor. Şarkı aslında senfonik pop/rock örneği ve yoğun biçimde yaylılarla flütleri içeriyor. Melodisi açık açık Çaykovski’nin Kuğu Gölü yapıtının ikinci perde finalinden alınma.
Yerli müzikte İki Yabancı ile Zeynep Bastık ile Tolga Akdoğan birinci, Hadise 'Ara Beni'yle ikinci, Crush 'Sebebi Var ile üçüncü oldu.
Rock ve müzik tarihinde bugün neler yaşandı? İşte tarihin sayfalarından birkaç önemli not:
Genç yaşına karşın uzun yıllardır rap müzikle uğraşan ´sinemamuzik.com´ okuru Emre Onaran sitemiz için rap şarkı yazdı. Yapıtını arkadaşı Uygar´la (Ragyu) birlikte seslendiren Emre Onaran´ın (Sürgün) videosu fotoğrafı tıklayınca:
Sezen Kiremit'in yorumuyla 90'ların birbirinden güzel şarkıları ve döneme dair anekdotlar "karışık kaset" havasında bugün saat 19.15'te TRT Müzik'te ekrana geliyor.
Ersen’in yoldaşı olacak Dadaşlar grubunun kuruluşuna daha iki yıl vardır ve bu parçaların kayıtlarında Kardaşlar’dan Seyhan Karabay akustik gitar ile ıklığı, Taner Öngür bas, gitar ve kaşığı, Hüseyin Sultanoğlu davul ile bongoyu çalar; gitar ve bağlama bölümleri de Zafer Dilek’in elinden çıkar. Derli Kaval ve Kozan Dağı ile Ersen, Anadolu Pop’ta ağırlığı hissedilen bir isimdir artık. Kozan Dağı’na Ersen’in bestesi Anadolu ozanlarını aratmayacak derecede başarılıdır; Zafer Dilek’in düzenlemesi de.
İsmi Açık Hava Tiyatrosu; halkın ağzında Harbiye Açıkhava; kartvizitinde ise ‘Türkiye’nin Müzik Mabedi’ yazılı. Hem ülke, hem dünya kültür tarihinde bir Royal Albert Hall, Madison Square Garden, Olympia kadar önemli ve değerli bir amfitiyatro. Kent mimarisi için de önemli merkez. Batılı örneklerine benzer şekilde bir eğlence vadisinin ortasında bulunuyor. En üstte Hilton, biraz altında, günümüzde adı İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı olmuş meşhur Spor ve Sergi Sarayı, Açıkhava Tiyatrosu, Küçük Çiftlik Park lunaparkı ve ismi sürekli değişen stadyum…
1 Mart 1938 İstanbul doğumlu Önder Bali, İstanbul Konservatuarı’nda öğrenim gördü ve profesyonel müzik hayatına 1961’de İstanbul Şehir Orkestrası’nda klarnet çalarak başladı. Sonra Ertan Anapa, Şevket Uğurluer, Erol Büyükburç ve Yalçın Ateş orkestralarında nefeslileri üstlendi. Hazır olduğunu hissedince adına orkestra kurdu ve birçok sanatçıya gazino çalışmalarında, plak kayıtlarında eşlik etti. Zafer Dilek (gitar), Berç Kürkçü (bas gitar) gibi isimlerin de yer aldığı orkestrası ile Altın Klarnet albümünü yayınladı.