Paylaş   
28.10.2018

SPAGETTİ WESTERN VE ENNIO MORRICONE

/

Pazar sabahları TRT 1 desek; TV'de sinema diye eklesek. Kolay ipucu oldu değil mi? Evet, hatırı sayılır bir kitleyi ekran karşısına oturtarak türün klasiklerini teker teker seyrettiren western kuşağı, sinemaseveri sıkı kurstan geçirerek adeta okul işlevi gördü uzun yıllar.
Spaghetti westernlerin yeri hep bir başkaydı bu kuşakta. Vahşi Batı'nın vahşi öykülerini bol mizah sosuyla sunan İtalyan yönetmen Sergio Leone'nin filmleri ise özellikle çok sevildi ve defalarca seyredildi dünyanın her yerinde olduğu gibi.
Başarıda başrollerden biri de şüphesiz müziklerindi. Ennio Morricone'nin, ilkokuldan sınıf arkadaşı Sergio Leone'ye yazdığı parçalar en az filmler kadar ünlendi, sevildi.
Bu müthiş koleksiyon geçenlerde 'Sergio Leone-Greatest Western Themes of all Time' adıyla albümde toplandı.
10 parçalık, 22 parçalık, 30 parçalık üç versiyon halinde satışa sunulan albümlerde, aralarında İyi, Kötü ve Çirkin, Bir Avuç Dolar, Birkaç Dolar İçin, Batıda Kan Var, Yabandan Gelen Adam gibi filmlerin simge müziklerinin yanında kulaklara yer etmiş diğer temalar da bulunuyor.
70 milyon albüm sattığı kariyerinde 100'den fazla da klasik Batı müziği yapıtı bulunuyor Morricone'nin. 500 filme ve TV dizisine de müzikler yazmış ayrıca. Bu filmlerden 60 tanesi ödüllü.
'Western bestecisi' olarak tanınıyor her yerde. 'Western bestecisi diye bilinmek nasıl duygu' diye soruyorlar Morricone'ye söyleşi kitabında. 'Bugüne dek 36 tane westerne müzik yazmışım. Bu oran filmlere bestelediğim tüm yapıtlarımın yüzde 8'i demek. Ama herkes beni bu kartvizitle tanıyorsa bir nedeni vardır; kabulümdür', diyor.
Pekiyi bu kadar ünü getiren sır ne ki acaba? Bize göre, elektrikli gitar ile western ikilisinin paslaşması ilginç bir adım mesela.
Aslında Morricone'nin buluşu değil. Westerne elektrikli gitarı ilk sokanlar Shadows grubu. Onları Batı listelerinde en üste taşıyan Apache (Aynı adlı westernden esinlenerek bu ismi koymuşlar) adlı şarkıda elektrikli gitarı kullanarak yaptıkları çıkış Morricone'nin dikkatini çekmiş. Söyleşi kitabında 'fazla ölçülüp biçilmemiş bir tercih' olarak nitelediği elektrikli gitar soundunu taklit ederek başarıyı yakalamış devamında.
Elektrikli gitar da seyirciyi uçsuz bucaksız Vahşi Batı'da yolculuğa çıkartarak ıslıkla kolay çalınabilen, akılda kalıcı, melodik, basit akorlu bir soundla 'efsane' haline gelmiş. Meraklısına not; gitarı da sürekli Pino Rusher'e çaldırmış 'maestro'.
Morricone westernlerinin belirgin bir kodu daha var. 'Gerçek sesleri' kullanıyor parçalarında; sigara sesi, silah sesi, galop sesi gibi. Tabii bir de ıslık var olmazsa olmazı; ıslıkçısı da hep Alessandro Alessandrini.

İyi de kim bu Morricone'?
10 Kasım 1928 Roma doğumlu, yani doksan yaşında ve üretmeye devam ediyor. Santa Cecilia Konservatuarı trombon bölümünden mezun. Okul sonrası birkaç grupta trompet çalmış ve 1955'te filmlere müzik yazmaya, hafif müzik şarkılarına düzenlemeler yazmaya başlamış. Leone ile yolları 1964'te kesişmiş ve Amerikalıların küçümseyerek spaghetti western dedikleri İtalyan usulü o parlak işleri kotarmışlar. Leone'nin Bir Zamanlar Amerika'sının (1984) müzikleri de Morricone'nin.
1970'te Hollywood'dan davet almış ve John Carpenter'dan Brian de Palma'ya, Barry Levinson'dan Mike Nichols'a, Oliver Stone'dan Quentin Tarantino'ya birçok önemli yönetmenle çalışmış.
2016'da Hollywood'daki Şöhretler Kaldırımı'na yıldızı çakılmış. Bir de 152188 no'lu astroide maestronun ismini vermişler.
Üç Grammy, dört Altın Küre, altı BAFTA, on David di Donatello ve beş kez aday gösterildiği Oscarlar'dan da iki heykelciği var evinde; biri 2007'de aldığı kariyer Oscarı, diğeri ise Tarantino'nun Hateful Eight'iyle 2016'da kazandığı Oscar.
Bir de Arjantin 98 Dünya Futbol Şampiyonası'na yazdığı müzik var ki, hâlâ belleklerde.
Unutmadan; rockçılar da hep çok sevdi Morricone'nin westernlerdeki epik ve deneysel tadını. Clash, Green Day, Ramones, Metallica, Bruce Springsteen, Muse, Motörhead, Dire Straits gibi isimler konserlerde bu yapıtların coverlarını rock sahnesine taşıdı sürekli. CUMHUR CANBAZOĞLU (ARKA PENCERE MECMUA/ EYLÜL 2018)

Diğer Haber Başlıkları
Yorumlar

127
0
114
0
129
0
144
0
176
0
146
0
157
0
158
0